“Ik ben patiënt. En al zeg ik het zelf, ik ben een zelfredzame patiënt. Of eigenlijk zorgcliënt. Ik laat me niet door mijn huisarts de wet voorschrijven. Als ik bij hem kom ben ik goed voorbereid. Ik stel mijn eigen diagnose, en laat mijn huisarts dat nog even checken. Eigenlijk bijzaak. En ik weet ook precies welk ziekenhuis mij het beste kan helpen.
Vorige jaar moest ik voor behandeling naar het ziekenhuis. Net op dat moment kwam de AD ziekenhuis top 100 uit. En woonachtig in het oosten van het land was mijn keus snel gemaakt. Streekziekenhuis Koningin Beatrix liet met een mooie tweede plek zien dat de zorg uitstekend was, en dat daarmee de kans op een geslaagde behandeling groot was. Alles zag er keurig uit. En het stond in de krant. Daar wil ik best een stukje extra voor rijden. Mijn huisarts drong nog aan om toch naar het ziekenhuis om de hoek -Ziekenhuisgroep Twente in Almelo- te gaan. Ondanks een 63e plek op de AD lijst was zijn indruk van het ziekenhuis en de artsen goed. Maar ik liet me niet vermurwen. De harde cijfers uit de krant spraken boekdelen. Tenslotte stonden daarachter de gerenommeerde namen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Zichtbare Zorg. En die zijn ook niet gek.
En goedgemutst stapte ik een paar weken later in mijn autootje naar Winterswijk. Ik had er eigenlijk wel zin in (…)”
Aldus de eerste regels van een email van een trouwe lezer. Hoe dit verhaal afloopt doet er nu niet zoveel toe. Het bied al genoeg stof tot nadenken. Deze zelfredzame patiënt maakt duidelijk een bewuste keuze. Hij kiest voor kwaliteit. Alleen had hij bij het maken van zijn keuze (najaar 2010) waarschijnlijk graag de lijst van 2011 al in handen gehad. Daarin staan namelijk de cijfers over 2010. En dan had hij een heel andere keuze gemaakt. Najaar 2010 stond Streekziekenhuis Koningin Beatrix volgens de AD methodiek op plaats 91. Had hij maar naar zijn huisarts geluisterd. Volgens de toen geleverde zorg stond ZGT Almelo op de derde plek. En waarschijnlijk was dat een eerste plek geweest als de directeur ook de suddertijd van de sukadelapjes beter in de gaten had gehouden (Zie AD 10-09-2011).
Kan de kwaliteit van de zorg zo’n groot verschil laten zien in twee opeenvolgende jaren? Levert het Flevoziekenhuis (nummer 1 in de lijst 2010 en nummer 50 in de lijst 2011) in één keer zoveel minder kwaliteit? Blijkbaar geldt hier ook: resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Het AD: “ze scoren vaak beter of gelijk op aspecten die in eerdere jaren ook al meetelden, maar laten steken vallen bij aangescherpte normen of nieuwe kwaliteitsaspecten.” Toch gaat het er bij mij niet in dat je dan binnen één jaar 50 of zelfs 88 plaatsen zakt. De lijst straalt toch een bepaalde mate van willekeur uit die voor een groot deel bepaald wordt door de keuze van indicatoren die het rapportcijfer in het AD bepalen. En ik snap het AD ook wel weer, je wilt je top 100 publiceren, dat ben je aan je stand verplicht, maar je moet wel een keuze maken uit de honderden indicatoren die jaarlijks door de indicatorenmaffia op ziekenhuizen worden afgevuurd. Maar toch: door een selectie van indicatoren te nemen kan je niet met droge ogen zeggen dat het Sint Franciscus het ´Beste ziekenhuis van Nederland is´, daarmee wordt een iets te grote broek aangetrokken.
Daarnaast wordt de lijst voor een groot deel gebaseerd op indicatoren die ziekenhuizen zelf moeten aanleveren. Dat maakt de geloofwaardigheid van de indicatoren al kleiner. `Het is voor ons topsport om elk jaar weer zo de indicatoren aan te leveren dat we hoog eindigen´, is wat ik letterlijk hoorde uit de mond van een kwaliteitsmedewerker van een ziekenhuis. Dit geeft aan dat er speelruimte is bij het opgeven en invoeren van indicatoren. De commotie rond de indicator sterfte na eerste consult bij Cardiologie in Ziekenhuis Rivierenland laat dit nog eens duidelijk zien.
Is zo´n lijst dan nog wel nuttig? Is er nog meer over te zeggen? Ik schiet even met hagel:
@patiënt: lees de cijfers goed, stel er vragen over bij je arts, maar baseer er niet je keus op.
@ziekenhuis: geniet van je eerste positie (taart + foto van lachende en trotse medewerkers, mag ook bij plek 5) / vergeet die 91e plek, het is toch willekeur / Nu middenmoter, volgende jaar met andere indicatoren maak je nieuwe kans!
@AD: keuze van indicatoren is lastig. Maak eens een beperkte lijst met alleen maar uitkomstindicatoren.
@IGZ/@ZiZo: schieten jullie je doel niet voorbij met de honderden self-assessment indicatoren? Wat te denken van (min of meer) realtime indicatoren meten? De meest recente gegevens zijn namelijk bij publicatie al belegen. Of wellicht alleen uitkomstindicatoren meten?
@Elsevier/@SiRM: benieuwd naar jullie lijst, maar vooral naar jullie geweldige formules waarmee de lijst wetenschappelijk wordt onderbouwd ;-)
En tenslotte:
@SKB Winterswijk: als ik naar de Cardioloog moet kies ik Chris van der Lee. Niet op basis van zijn prestaties, maar vanwege zijn gemoedelijke glimlach! Dat zegt mij meer dan 1000 indicatoren.
Opvallend is dat de eerste drie plekken worden ingenomen door DJ’s: @Tiesto, @Djafrojack en @arminvanbuuren. @Tiesto heeft een geweldig grote ‘achterban’ met meer dan 700.000 volgers. @arminvanbuuren heeft er over de 500.000 en @Djafrojack bijna 300.000. Het zijn ook de artiesten die zeer bekend zijn in het buitenland en veel in het buitenland optreden. Ze worden al snel gevolgd door een aantal artiesten waarvan de ‘Voice of Holland’ de gemeenschappelijk noemer is: @nickensimontwit, @borsato, @TattoBen, @Charlyluske, @Angelagroothuiz en @VanVelzenMusic.
